طرح های پژوهشی در حال اجرا
کتابشناسی توصیفی مولانا
کتابشناسی توصیفی مولانا عنوان مجموعه مقالاتی است که به معرفی، توصیف، تحلیل و نقد بیش از 100 اثر تحقیقی برجسته ای می‌پردازد که درباره زندگی و اندیشه مولانا نگاشته شده است. کتاب‌های مربوط به مولانا را می‌توان در سه دسته گنجاند و بر اساس این دسته بندی به معرفی آنها پرداخت: 1-کتابهای مربوط به اندیشة مولانا، 2-کتابهای مربوط به زندگی نامه‌های مولانا و 3- شروح آثار مولانا به ویژه مثنوی معنوی.
واضح است که خواننده در چکیده نویسی و معرفی آثار در این مجموعه می‌تواند علاوه بر آگاهی از ویژگی های کتابشناختی اثر از محتوای اجمالی آن و نیز جایگاه و ارزشمندی و اهمیت اثر مطالب سودمندی به دست آورد. به علاوه وجود چنین مجموعه‌ای می‌تواند پژوهشگر را در انتخاب هرچه سریعتر و دقیقتر منابع پژوهشی کمک کند و این خود در صرفه جویی وقت و تسریع در روند پژوهش نیز بسیار موثر است.
مدیر علمی این طرح دکتر محمود یوسف ثانی، مدیر اجرایی ندا خوشقانی، و گروه پژوهشگران آن مهدیه جوادی-فاطمه حقی- پروانه خدابنده لو- زهرا بیابانی- نرگس داوودی- مهتاب زند- زهرا جبرییل زاده هستند. تاریخ شروع پروژه: 1/4/1391،  و تاریخ پایان پروژه: 1/4/1392

اخلاق شناسی فضیلت محور مولانا
یکی از نظریّه¬های اخلاقی رایج و تأثیرگذار جهان معاصر، که در عین حال سابقه¬ای بسیار طولانی در تاریخ اندیشۀ اخلاقی دارد ، نظریّۀ «اخلاق فضیلت¬محور» (virtue ethics) است. به نظر می رسد که این نظریّۀ اخلاقی که با سنّتهای دینی، بویژه با سنّت ادیان ابراهیمی و بالاخص با سنّت اسلامی، کاملاً گره خورده است، درمقایسه با رقیبانش اعمّ از وظیفه¬گروی اخلاقی و انواع فایده گروی اخلاقی بسی بیشتر و بهتر می¬تواند به ما انسانها در مواجهه با وجوه تراژیک (شرور اجتناب ناپذیر) زندگی از قبیل مسألۀ تقدیر و سرنوشت، مسألۀ مرگ و جاودانگی¬دوستی، مسألۀ تنهایی، مسألۀ رنج، مسألۀ گناه و عصمت¬دوستی و مسألۀ عشق یاری رساند و بسی بیش از رقیبانش در رفع تنگناهای اخلاقیمان به کار آید. از همین رو، لازم می نماید که در روزگار کنونی که روزگار بحران اخلاقی اندیشیدن و اخلاقی زیستن است، با عرضۀ تقریرهایی از اخلاق فضیلت¬محور که به ما در خروج از بحران تفکّر و زندگی اخلاقی یاری رسانند، راههایی برای حفظ موجودیّت اخلاقی انسانها پیش نهیم. به نظر می¬رسد که ما ایرانیان نیز با مراجعه به گنجینۀ پربار و سرشار فرهنگ اسلامی می توانیم تقریرهای بدیعی از اخلاق فضیلت¬محور به دست دهیم که به ما و چه بسا به دیگران در اخلاقی¬اندیشیدن و اخلاقی¬زیستن یاری رسانند. به عقیدۀ ما، از میان متفکّران مسلمانی که در آثارشان آموزه های اخلاقی عظیم و راهگشایی یافت می شوند، جلال¬الدّین مولوی بی¬تردید جایگاه ممتازی در میان قائلان به اخلاق فضیلت¬محور دارند و کشف، استخراج، گزارش و تحلیل آرای ان دو دربارۀ اخلاق فضیلت¬محور می¬تواند راهی برای خروج از بحران تفکّر و زندگی اخلاقی در اختیار ما و چه بسا دیگران قرار دهد. از همین رو، خواهیم کوشید که با سامان دادن به این طرح پژوهشی اوّلاً برای همروزگاران خویش که همچون ما برای اخلاقی¬اندیشیدن و اخلاقی¬زیستن به اکتساب فضایل و اجتناب از رذایل سخت نیازمندند، از رهگذر معرّفی اخلاق شناسی فضیلت¬محور مولوی راهی پیشنهاد کنیم؛ ثانیاً، نشان دهیم که اخلاق¬شناسی فضیلت¬محور مولوی در مقایسه با اخلاق شناسی فضیلت¬محور فیلسوفان یونان باستان، بویژه ارسطو، و نیز در مقایسه با اخلاق¬شناسی فضیلت محور فیلسوفان معاصری چون اَلِسدِر مکنیتایر و مایکل اسلات بسی بیشتر و بهتر می¬تواند به جامعۀ دینی ما و چه بسا به جوامع دیگر در مواجهه با وجوه تراژیک (شرور اجتناب ناپذیر) زندگی و نیز در رفع تنگناهای اخلاقیمان یاری رساند؛ ثالثاً، با معرّفی اخلاق¬شناسی فضیلت محور مولوی بر گنجینۀ نظریّه¬های اخلاقی فضیلت¬محور چیزی بیفزاییم تا از این رهگذر گامی در مسیر اصلاح تفکّر اخلاقی و چه بسا زندگی اخلاقی برداریم؛ و رابعاً قدمی در راه بومی¬سازی اخلاق شناسی فضیلت¬محور برداریم.
مدیر علمی این طرح دکتر علی¬اکبر عبدل¬آبادی، مدیر اجرایی ندا خوشقانی، وگروه پژوهشگران: خانم ها ریخته گر زاده- زین الدینی- مهدیه جوادی- زینب زاهدی-مریم شاکری-زهرا نقی زاده هستند. تاریخ شروع پروژه: 1/5/1391؛ تاریخ پایان پروژه: 1/5/1392

عرفان و تصوف در سفرنامه ها
در این طرح بر آنیم تا گزارش های سفرنامه نویسان خارجی را که به ایران سفر کرده اند در باب تصوف، صوفیه، آداب، مناسک، وضعیت اجتماعی، فرهنگی و هر آنچه مربوط به تاریخ اجتماعی ایشان گزارش کرده اند بررسی نماییم.
مدیر علمی دکتر ابراهیم موسی پور، مدیر اجرایی ندا خوشقانی، و گروه پژوهشگران سلاله حقی- پروانه خدابنده لو- مریم تخشا- منا درانی- زینب علیزاده، نسرین خسروی، و مریم سهرابزاده هستند. تاریخ شروع پروژه: 1/8/1391؛ تاریخ پایان پروژه: 1/12/1392



رویدادها
برای دریافت فایل pdf گزارش فعالیت‌های موسسه سروش مولانا روی سال آن کلیک کنید.
1390
1391
1392
پیام هفته
کوی نومیدی مرو اومیدهاست!
سوی تاریکی مرو خورشیدهاست!